Παροιμίες για το ψουμίν

Να κάμνεις μειάλα τα ψουμιά, τζιαι μειάλα να θκιαρτίζεις,
για να ζυμώννεις γλήορα, μα τζιαι να ξιφουρνίζεις.
Οι γέροι που ΄γεράσασιν, τίποτες ενν φελούσιν, 
εν μανιχά για τα ψουμιά, τζιαι για να τα χαλούσιν.

Θκια μου τζ΄ η μάνα μου ψουμίν, θκια μου τζ΄ η πεθθερά μου, 
μ΄ αν μένν πκιά(ω) με το shέριν μου, ενν εν όφchερ΄ η τζιοιλιά μου.
Τρώ΄ με το στόμαν μου ψουμίν, με το δικόν σου όι,
τζιαι που το στόμαν το ψουμίν, ο άδρωπος το τρώει.

Έναν ψουμίν το μπούκκωμαν, λαλούν εν του χωρκάτη, 
έναν ψουμίν ολόκληρον, κόμα τζ΄ έναν κομμάτιν.
Έσσω σου τάιζε ψουμίν, τζ΄ όξω ψουμίν μενν παίρνεις.
τζιαι το ψουμίν έχουν να πουν, είναι κατά που σπέρνεις.

Σαν το ψουμίν τ΄ αμίσητον, τούτον το πλάσμαν μοιάζει,
τζ΄ έχουν να πουν πως εν στραός, όποιος ψουμίν γοράζει.
Μέσα στο σπίτιν, το ψουμίν για βασιλιάς αξίζει,
θέλω ψουμίν εγιώ τωρά, φούρνος τζ΄ ας μενν καπνίζει.

Που του ψουμιού την μυρωθκιάν, λαλούσιν έβκαλεν τον,
τζ΄ έναν ψουμίν που ΄τουν ζαβόν, μαshαίριν ίshωσεν το.
Εί(δ)α σε κάπου, τζ΄ εί(δ)ες με, μαζίν ψουμίν εφάμεν,
να ΄ν ζυασμένον το ψουμίν, που πρόκειται να πκιάμεν.

Ποττέ σου μενν τρώεις ψουμίν,  με τ΄ αλλουνού το στόμαν,
στραός, γοράζει το ψουμίν, που ΄ν τζιαι πελλός ακόμα.
Απού ΄shει μμάθκια τέσσερα, γοράζει το σιτάριν, 
τζ΄ απού τ΄ αμμάθκια του εν θκυο, αλεύριν εν να πάρει.

Απού λυπάται το ψουμίν, του κάττου, για να δώσει, 
ο ποντικός στα ρούχα του, φκάλλει μιαν τρύπαν τόσην.
Καλόηρε μου πάσκασε, ψουμίν, κρομμίν να φάεις, 
τζ΄ εσού που λείφκεσαι ψουμιά, ρεπάνια πας να πκιάεις.

Ενν τζ΄ εν (η) αξία του ψουμιού, εν [η] παραπόνεση του, 
αλεύριν να ΄sh(ει) η μάνα μου, ζυμώννει, τζιαι περίτου.
Η θκιάση ψήννει το ψουμίν, μα ΄νν το καλοστρατζίζει, 
τζ΄ από ΄΄νν θέλει το ζύμωμαν, φτομάες κοσshινίζει.

Στίχοι:  Αδάμος Κατσαντώνης
Βασισμένοι σε Κυπριακές αυθεντικές παροιμίες για το ψωμί.